Naar overzicht
  • Slide 0
Koninklijke Heemkundekring Merksem
Naar alle portretten

Het oude dorp in de nieuwe stad

In het Hofke van Roosendaal, een pittoresk kasteeltje in het hart van Merksem, stap je de geschiedenis van het stadsdistrict binnen. De heemkundige kring toont er hoe de Merksemnaren vroeger leefden en hoe het district is geëvolueerd. ‘Zo houden we het geheugen en de herinneringen aan het oude Merksem levendig’, zegt Lia Somers, voorzitter van de heemkundige kring.

 

Oude verhalen

'Al 35 jaar ben ik vrijwilliger bij de heemkundekring, in 2009 werd ik voorzitter. Merksems erfgoed is mijn passie. Ik duik graag in de archieven, op zoek naar nieuwe verhalen. Want die zijn er hier wel. Kijk naar de hele bouwgeschiedenis van de Sint-Bartholomeuskerk, die elke eeuw wat groter werd, dan plots zwaar beschadigd in 1944 en 1945, en daarna weer dapper hersteld. En wist je dat de dochter van Rubens nog in de tuinen van kasteel Runcvoorthof heeft getoefd? En dat de eerste directeur van de Antwerpse Zoo hier in Merksem een oude boerderij had?'

 

Levendige herinneringen

Merksem is op enkele decennia geëvolueerd van landelijk gebied naar een dichtbevolkt en stedelijk gebied. Daarbij is veel van vroeger verloren gegaan. 'Daarom is de Heemkundige Kring zo belangrijk. Ook al lijkt het soms alsof de ziel van Merksem er niet meer is, we houden de herinneringen van het oude Merksem levendig. Hoe mensen op zondag gingen wandelen op de Bredabaan, altijd piekfijn uitgedost. De wedstrijden tussen de Merksemse muziekkoren, de jaarlijkse kermis en de fanfares … Via de herinneringen leeft het geheugen voort.'

 

Grote uitdagingen

De Heemkundige Kring staat vandaag voor grote uitdagingen. Lia maakt zich zorgen over de toekomst van de vereniging. ‘Onze leden bereiken stilaan een respectabele leeftijd, het aantal vrijwilligers is op enkel jaren gezakt van 16 naar 9. Er moet ook volop worden gedigitaliseerd, iets waar de jongere generatie veel beter in is. Maar ik zie helaas niet direct aansluiting.’

 

Jongeren en hun lokaal erfgoed

De vzw zet daarom initiatieven op om jongeren warm te maken voor hun eigen lokale geschiedenis. ‘We vertrekken vanuit hun eigen leefwereld. Wat willen ze zelf doorgeven aan latere generaties? We bouwen een tijdscapsule waarin ze al deze objecten van waarde kunnen bewaren voor later. Op die manier proberen we de liefde voor erfgoed bij hen aan te wakkeren.’

 

Mijn grootvader was een van de drijvende krachten achter de Merksemse harmonie. En mijn vader was een begeesterend dorpsverteller en verwoed verzamelaar. Er was niets dat hij kon weggooien, alles had wel een waarde, op dat moment of later. Die eigenschap heb ik van hem geërfd. Ook ik ben een verzamelaar, ik gooi nooit iets weg.

- Lia Somers

 

Koninklijke Heemkundekring Merksem 1
Koninklijke Heemkundekring Merksem 2
Koninklijke Heemkundekring Merksem 3
Koninklijke Heemkundekring Merksem 4
Koninklijke Heemkundekring Merksem 5
Koninklijke Heemkundekring Merksem 6
Koninklijke Heemkundekring Merksem 7